مدل مالکوم بالدریج16
نگاهی بر مدل کانجی17
نگاهی بر مدل تعالی عملکرد EFQM18
الف)معیارهای توانمندی سازمان:18
ب) نتایج:19
نگاهی بر مدل ادوارد دمینگ19
تاریخچه ی نوآوری و خلاقیت در سازمان ها20
سیر تکامل موضوع نوآوری را می توان در ۵ موج خلاصه نمود:21
موج اول: دیدگاه شومپیتر21
موج دوم: نوآوری تکنولوژیک22
موج سوم: نوآوری صنعتی22
موج چهارم:22
موج پنجم: نوآوری علمی ۱۹۹۳22
امواع مدل های نوآوری در سازمان23
انواع روش های نوآوری24
1- مهارگسلی ذهنی یا بارش فکری(Br St)24
2-قوانین افزایش کیفیت اجرایی روش (( Br St24
3-شکل نوشتاری مهار گسلی ذهنی (BrW)25
4- فرآیند بازتعریف اکتشافی(HRP)25
5- مرور قیاس ها25
6-نظریه ابداعانه حل مساله (TIPS)25
7- مدل (IMS)26
نتیجه گیری از مطالب فصل29
فصل سوم: روش شناسی
3-1. پیش درآمدی برفصل سوم31
3-2. روش تحقیق31
3-3. جامعه و نمونه آماری32
3-4. روشها یا ابزارهای گردآوری داده‌ها33
3-5. نحوه ساخت پرسش‌نامه محقق‌ساخته33
3-6. روایی و پایایی روش و ابزار:34
3-7. روش های آمار توصیفی:34
3-8. روش های آمار استنباطی:34
فصل چهارم: نتایج تحقیق
پیش درآمدی برفصل چهارم37
جامعه آماری37
نتایج جدول:98
فصل پنجم: نتیجه گیری و پیشنهادات
پیش درآمدی بر فصل پنجم102
خلاصه تحقیق103
نتایج106
نتیجه‌گیری و بحث:115
مقایسه نتایج تحقیق با موارد مشابه117
محدویت‌های تحقیق:121
محدودیت‌های در اختیار و کنترل محقق:121
محدودیت‌های خارج از کنترل و اختیار محقق:121
پیشنهادات تحقیق122
پیشنهادات کاربردی:122
پیشنهادات پژوهشی:123
منابع و ماخذ124
فهرست جداول
عنوان صفحه
جدول1-3 . انطباق سؤالات تحقیق با سؤالات پرسشنامه
جدول 1-4 . نوع ارزش های متناسب با گسترش نوآوری
جدول 2-4 . نظرات نمونه آماری در زمینه فعالیت‌های رئیس دانشگاه
جدول3-4. اهمیت فعالیت‌های مربوط به رئیس دانشگاه
جدول 4-4. اختیارات رئیس دانشگاه برای تشویق و ترغیب کارکنان
جدول5-4. نظارت نمونه آماری در زمینه تدوین اهداف و استراتژی
جدول 6-4. نظرات نمونه آماری در مورد تدوین اهداف دانشگاه
جدول 7-4. نظرات نمونه آماری درباره استراتژی‌های مرتبط با نوآوری
جدول 8-4. نظرات نمونه آماری در مورد تدوین خط مشی‌ها
جدول 9-4. نظرات نمونه آماری در مورد تمرکز بر ذینفعان
جدول 10-4. راهکارهای گسترش نوآوری در دانشگاه با تمرکز بر ذینفعان
جدول 11-4. ایجاد راهکار برای ارتقاء نوآوری با تکیه بر تمرکز بر ذینفعان
جدول 12-4. نظرات نمونه آماری درباره تمرکز بر ذینفعان و بازار کار
جدول 13-4. نظرات نمونه آماری درباره مدیریت دانش
جدول 14-4. نظرات نمونه آماری در مورد مفید واقع شدن مدیریت دانش
جدول 15-4. گسترش نوآوری با توجه به مدیریت دانش
جدول 16-4. راهکارهای نوآوری با توجه به مدیریت دانش
جدول 17-4. نقش نیروهای کاری در ارتقاء نوآوری
جدول 18-4. اثرگذاری تمرکز بر نیروهای کاری در گسترش نوآوری
جدول 19-4. نظرات نمونه آماری در مورد چگونگی گسترش نوآوری در دانشگاه
جدول 20-4. ایجاد راهکاری برای ارتقاء نوآوری از طریق نیروهای کاری
جدول 21-4. نظرات نمونه آماری در مورد معیار مدیریت فرآیند
جدول 22-4. افرادی که می‌توانند با مدیریت فرآیندها منجر به نوآوری در دانشگاه گردند
جدول23-4. فرآیندهایی که منجربه خلاقیت در دانشگاه می‌شوند
جدول 24-4. اهمیت فعالیت‌هایی که منجربه خلاقیت می شوند
جدول 25-4. نتایج مؤثر در ایجاد نوآوری در دانشگاه
جدول 26-4. نتایج برنامه‌ریزی دانشگاه
جدول 27-4. چگونگی تبدیل نتایج بدست آمده به راهکاری برای نوآوری
جدول 28-4. نتیجه ای خوب از فعالیت‌های دانشگاه که منجر به نوآوری گردد
جدول 29-4. نتایج آمار توصیفی
جدول 30-4 . آزمون فریدمن برای ارزش های سازمانی مربوط به رهبر
جدول 31-4 آزمون فریدمن برای فعالیت های مربوط به رییس دانشگاه
جدول 32-4. آزمون فریدمن برای فعالیت های نوآورانه رییس دانشگاه
جدول 33-4. آزمون فریدمن برای اختیارات رییس برای تشویق کارکنان
جدول 34-4 . آزمون فریدمن برای تدوین اهداف بر اساس منافع ذینفعان
جدول 35-4. آزمون فریدمن برای اهداف دانشگاه منجر به گسترش نوآوری
جدول36-4. آزمون فریدمن برای اصول مربوط به خط مشی دانشگاه
جدول37-4. آزمون فریدمن برای گسترش نوآوری با توجه به اهداف
جدول38-4 آزمون فریدمن برای تمرکز بر بازار کار و ذینفعان
جدول 39-4. راهکار های گسترش نوآوری با تمرکز بر بازار کار
جدول 40-4. آزمون فریدمن برای گسترش نوآوری با تمرکز بر منافع ذینفعان
جدول 41-4. آزمون فریدمن برای راهکارهای نوآوری با توجه به و بازار کار
جدول 42-4 . آزمون فریدمن برای موارد مربوط به مدیریت دانش
جدول 43-4. آزمون فریدمن برای مدیریت دانش برای ارتقاء نوآوری
جدول 44-4. آزمون فریدمن برای موارد مربوط به مدیریت دانش
جدول 45-4. آزمون فریدمن برای راهکار ارتقاء نوآوری در دانشگاه
جدول 46-4 آزمون فریدمن برای موارد مربوط به تمرکز بر اعضاء هیات علمی

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

جدول 47-4. آزمون فریدمن برای اهمیت تمرکز بر نیروهای کاری
جدول 48-4. آزمون فریدمن برای تمرکز بر نیروهای کاری
جدول 49-4. آزمون فریدمن برای اشاعه نوآوری توسط نیروهای کاری
جدول 50-4 آزمون فریدمن برای موارد مربوط به معیار مدیریت فرایندها
جدول 51-4. آزمون فریدمن در مورد مدیریت فرآیند ها
جدول 52-4. آزمون فریدمن برای گسترش نوآوری با توجه به مدیریت فرآیندها
جدول 53-4. آزمون همبستگی فریدمن برای نوآوری با توجه به فرآیندها
جدول 54-4. آزمون فریدمن برای معیار نتایج
جدول 55-4. آزمون فریدمن برای نتایج دانشگاه که حاصل برنامه ریزی دانشگاه است
جدول 56-4. آزمون فریدمن در موردتبدیل معیار نتایج بدست آمده
جدول 57-4 آزمون فریدمن در مورد بهترین نتیجه از فعالیت های دانشگاه
جدول 58-4 نتایج سوالات تحقیق
فهرست نمودارها
عنوان صفحه
نمودار 1-4. نوع ارزش های متناسب با گسترش نوآوری
نمودار 2-4. . نظرات نمونه آماری در زمینه فعالیت‌های رئیس دانشگاه
نمودار 3-4. اهمیت فعالیت‌های مربوط به رئیس دانشگاه
نمودار4-4. اختیارات رئیس دانشگاه برای تشویق و ترغیب کارکنان
نمودار5-4. توزیع پراکنش نمونه آماری در زمینه تدوین اهداف
نمودار6-4. نظرات نمونه آماری در مورد تدوین اهداف دانشگاه
نمودار 7-4. نظرات نمونه آماری درباره استراتژی‌های مرتبط با نوآوری
نمودار 8-4. نظرات نمونه آماری در مورد تدوین خط مشی‌های دانشگاه
نمودار 9-4. نظرات نمونه آماری در مورد تمرکز بر ذینفعان دانشگاه
نمودار 10-4. راهکارهای گسترش نوآوری در دانشگاه با تمرکز بر ذینفعان
نمودار11-4. ایجاد راهکا برای ارتقاء نوآوری با تکیه بر تمرکز بر ذینفعان
نمودار 12-4. نظرات نمونه آماری درباره تمرکز بر ذینفعان
نمودار 13-4. نظرات نمونه آماری درباره مدیریت دانش و اطلاعات
نمودار14-4. نظرات نمونه آماری در مورد مفید واقع شدن مدیریت دانش
نمودار 15-4 . گسترش نوآوری با توجه به مدیریت دانش
نمودار 16-4. راهکارهای نوآوری با توجه به مدیریت دانش
نمودار17-4. نقش نیروهای کاری در ارتقاء نوآوری در دانشگاه
نمودار 18-4. اثرگذاری تمرکز بر نیروهای کاری
نمودار 19-4. چگونگی گسترش نوآوری در دانشگاه
نمودار 20-4. راهکاری برای ارتقاء نوآوری از طریق نیروهای کاری
نمودار21-4. نظرات نمونه آماری در مورد معیار مدیریت فرآیندها
نمودار 22-4. افرادی که با مدیریت فرآیندها منجر به نوآوری می گردند
نمودار23-4. فرآیندهایی که منجربه خلاقیت در دانشگاه می‌شوند
نمودار 24-4. اهمیت فعالیت‌هایی که منجربه خلاقیت می شوند
نمودار 25-4. نتایج مؤثر در ایجاد نوآوری در دانشگاه
نمودار 26-4. نظرات نمونه آماری در مورد نتایج برنامه‌ریزی دانشگاه
نمودار27-4. چگونگی تبدیل نتایج بدست آمده به راهکاری برای نوآوری
نمودار 28-4. نتیجه ای خوب از فعالیت‌های دانشگاه
نمودار 29-4. نتایج تحقیق
فهرست شکل‌ها
عنوان صفحه
1- 1. مدل قشه مفهومی مالکوم بالدریچ
1-4. مدل مفهومی نتایج تحقیق
فصل اول
کلیات تحقیق
1-1. مقدمه
با پیشرفت های روز افزون علم و فناوری و جریان گستردگی اطلاعات و ارتباطات جوامع امروزی بیش از پیش دچار پیچیدگی و چالش شده است.لذا هر جامعه و سازمانی برای بقاء و جلوگیری از رکود و عقب ماندگی نیازمند تحول و نوآوری است. و از آنجا که نو آوری تغییری است معنی دار که برای بهبود خدمات و فرآیندهای سازمانی و ایجاد ارزشهای جدید برای ذینفعان سازمانها صورت می گیرد برای دستیابی به تمامی ابعاد مقوله ی نوآوری باید بر تمامی بخش های یک سازمان متمرکز شد.)شرفی،1387)
در این بین دانشگاهها به عنوان سازمان هائی که نقش اساسی در تولید اندیشه های جدید و نیز انباشت و انتقال دانش جدید دارند و به صورتی روزافزون نیازمند به روزسازی و ارتقاء نوآوری هستند که مورد توجه ما در مطالعه ی پیش رو قرار گرفته اند. از میان مدل های تعالی کیفیت و نوآوری نیز مدل مالکوم بالدریج1 را در نظر گرفته ایم که بر مبنای این مدل سازوکارها و مجموعه ارزشها و مفاهیم کلیدی در قالب 8 معیار برای ارتقاء نوآوری تعریف شده است.از جمله مزایای عمده این مدل بر سایر مدل های تعالی عملکرد موجود مانند: مدل کانجی2، EQFM 3و یا دمینیگ4 این است که با توجه به مطالعه ما در حوزه ی محیط آموزشی دانشگاه این مدل مراکز آموزشی را دربرگرفته و شامل می گردد.(صفایی فخری وجلال وندی،1389)
از طرفی کیفیت آموزشی و پژوهشی از جمله دغدغه هائی است که همیشه نظام های دانشگاهی برای دستیابی به آن تلاش می کنند.
بنابراین ارتقای مستمر کیفیت آموزش عالی مستلزم استفاده از ارزیابی آموزشی است و لزوم استقرار یک سیستم ارزیابی کارآمد و هدفمند در نظام آموزشی عالی به منظور بررسی و ارزشیابی کیفیت و نوآوری های آموزشی امری اساسی است که شاید امروزه بیش از پیش نیاز به آن از طرف دانشگاه ها و مراکز آموزشی احساس می شود.(لبانی مطلق،1387)
بر این اساس آنچه که نیاز است یک مدل یا ابزار است که فرآیندی سیستماتیک برای پیشبرد و مدیریت که با هدف بهبود عملکرد سازمانها در کلیه ابعاد و ارتقای کیفیت طراحی شده باشد.اگر چه هیچ یک از الگوهای بهبود کیفیت بدون محدودیت نیست مفید بودن مدل بالدریج در آموزش عالی نسبت به سایر مدل های مشابه به روشنی مشخص است زیرا این معیار با شروع فرآیند بهبود و ارزیابی نظام یافته چهارچوب قابل اعتمادی را از طریق تغییرات همراه با نوآوری فراهم می کند.(لبانی مطلق،1387)
پژوهش حاضر بنا بر تعاریفی که از مقوله نوآوری در موسسات آموزش عالی وجود دارد به بررسی راهکارها و روش هایی می پردازدکه بر مبنای اصول هشت گانه مدل مالکوم بالدریج منجر به گسترش نوآوری در این موسسات می گردد.در این راستا با طرح پرسشنامه هایی در ارتباط با هر یک از معیار های مدل و نیز انجام مصاحبه با افراد صاحب نظر در زمینه تحقیق به جمع آوری اطلاعات لازم پرداخته ایم که در نهایت بتوانیم بتوانیم به جمع بندی و نتیجه گیری از این نظرات راهکارهای مقتضی و مورد استفاده برای نوآوری را که بنابر تعریف فرآیند هدایت شده طرح ایده های جدید و دانش جدید در باب تولیدات و خدمات یک سازمان است بر مبنای مدل مالکوم بالدریج بیابیم. (احدی و مسچی،1387)
1-2. بیان مسئله
رشد بی وقفه دانش و تکنولوژی در جهان فرامدرن کنونی و گستردگی دامنه آن کشورهای در حال توسعه را ملزم به سرمایه گذاری در تربیت و پرورش افرادی خلاق و نوآور نموده است تا بنیادهای علمی جامعه را مستحکم نموده و به ارتقاء تکنولوژیک کشور همت گذارند. از آنجا که موفقیت شرکت ها و سازمانها در گرو افزایش نوآوری آنهاست ضرورت توجه به نوآوری و کاربست آن درجامعه ، تسهیل گر دستیابی به اهداف توسعه پایدار است. ( امیدیان زاده، ۱۳۸۷) و از آنجا که دانشگاه ها و مراکز آموزش عالی مرکز تحولات یک جامعه هستند باید باید به گونه ای مدیریت شوند که نوآوری به عنوان دانشی ضروری مطرح گردیده و گسترش داده شود. ( صالحی امیدی۱۳۸۷)
با توجه به این مطالب مسئله تحقیق پیش رو این است که با توجه به انقلاب فناوری اطلاعات و ارتباطات و در محیط پر رقابت امروزی که تقاضا برای ورود به دانشگاه پیش از پیش بالا رفته و انتظارات مشتریان آموزش عالی با چالش های فراوانی مواجه شده نیاز به نوآوری در آموزش عالی الزامی است! دانشگاه ها باید به گونه ای مدیریت شوند که نوآوری به عنوان یک فرهنگ و بخشی از فعالیت های روزانه درآید( هریس5 به نقل از نصر آزادانی،1387).
واضح است که بسیاری مؤسسات آموزشی فاقد یک چهارچوب سیستماتیک برای ایجاد تغییرات و مدیریت نوآوری هستند که در این بین مالکوم بالدریج مدل مناسبی را برای تعالی عملکرد ارائه می دهد و می توان قسمت مجهول مسئله را که همان ایجاد راهکارهائی برای ارتقاء نوآوری در یک سازمان است را بر اساس آن روشن ساخت، هدف از تحقیق حاضر بررسی استراتژی های ممکن برای ارتقاء و گسترش فعالیت‌های نوآورانه در آموزش عالی بر پایه مدل بالدریج است. معیار مذکور معیار جامعی برای تنظیم رسالت، چشم انداز، ارزشها، اهداف و چالش های راهبردی فراهم می سازد که تا کنون مؤسسات آموزشی زیادی برای بهبود درونی و ارتقاء سطح کیفیت استفاده نموده اند( لبانی مطلق، 1387)و متغیری که در این تحقیق سعی در بررسی آن داریم راهکارهای گسترش نوآوری در مراکز آموزش عالی می باشد و به طور موردی دانشگاه ایلام مورد بررسی قرار گرفته است.
طبیعی است که آموزش عالی دارای همه ی عناصری است که برای تغییر و نوآوری ضروری است و آنچه که نیاز است یک مدل یا ابزار است که فرآیندی سیستماتیک برای پیشبرد و مدیریت تغییرات فراهم سازد که ما از میان مدل های تعالی عملکرد موجود مدل مالکوم بالدریج را به این منظور انتخاب کرده ایم.
مساله اصلی تحقیق حاضر یافتن راهکارها و روش هایی است که بر مبنای مدل انتخابی ما تحت عنوان مدل تعالی عملکرد مالکوم بالدریج و بر اساس معیارهای هفت گانه این مدل به صورتی سیستماتیک و نظام یافته بتواند نوآوری و خلاقیت را در یک موسسه آموزش عالی اشاعه دهد چراکه موسسات آموزش عالی بعنوان مرکز تحولات در جامعه نیازمند به روز سازی و بهبود اوضاع برای رویارویی با مسائل و چالش های پیش رو هستند.

1-1. مدل مفهومی مالکوم بالدریج

1-3. ضرورت واهمیت انجام تحقیق:
فرآیند نوآوری نیروی محرک حفظ، بقاء، تداوم و رشد و تعالی اقدامات یک سازمان است لذا انجام تحقیقاتی در این زمینه با در نظر گرفتن نو بودن انتظارات و اطلاعات هر سازمان جدید وبدیع می باشد و از طرفی چون نوآوری به افزایش ثمربخشی و بازآفرینی یک سازمان کمک می کند می تواند عامل مهمی در جهت حفظ و نگهداری یک سازمان و نیز توسعه آن می باشد و این امر در دنیای پر از رقلبت امروزی که هر لحظه با انفجاری از نیازهای جدید و به روز مواجه است نه تنها ضروری بلکه به روز و کارآمد است. وظایف یک مؤسسه آموزش عالی محدود به فعالیت های علمی محض نمی شود بلکه دانشگاه ها به عنوان سازمانهائی آموزشی با تعالی خود به تعالی سازمان ها و نهادهای اجتماعی کمک می کنند و امروز و نیز پیشرفت های تکنولوژیک، بالا رفتن انتظارات و تغییرات جمعیتی دانشجویان همگی چالش هائی هستند که نیاز به مطالعات در زمینه ی نوآوری و لزوم آن در آموزش عالی را ضروری می کنند( سهرابی و دیگران، 1388)
هرچند تا کنون تحقیقات فراوانی در ارتباط با نوآوری و خلاقیت انجام گرفته است لذا ما در این مجال راهکارهای ایجاد نوآوری درآموزش عالی را در نظر گرفته ایم و مدل بالدریج را که یکی از بهترین مدل های تعالی عملکرد و ارتقاء کیفیت سازمان است را به کار خواهیم برد تا بتوانیم بیش از پیش مطلبی نو و در خور توجه فراهم آوریم.
موضوع جدیدی که در این تحقیق مطرح می شود بررسی راهکارها و و استراتژی هائی است که به ارتقاء نوآوری در یک سیستم آموزش عالی یاری رسانده بر پایه مدل مالکوم بالدریج که به صورت موردی در دانشگاه ایلام انجام خواهد گرفت.
بسیاری از مؤسسات آموزشی که زمان و تلاش های قابل ملاحظه ای را صرف بهبود عملکرد خود می نماید که اغلب بدون دستیابی به نتیجه ای مطلوب و دلخواه به الگوی پیشین خود بازگشته اند و بدون شک در این بین نبودن یک چهارچوب سیستماتیک برای مدیریت تغییرات و نوآوری احساس می گردد که می توان با استفاده از این الگو و الگوهای مشابه این کمبود را به نحوی درست برطرف و فرآیند ارتقاء نوآوری در دانشگاه ها را بهبود بخشید. امروزه کشورها در فرآیند جهانی شدن و پیوستن به منظور رقلبت با چالش های فراوانی روبه رو هستند و سازمان هائی می توانند به بقای خود ادامه دهند که نسبت به خواسته ها و انتظارات مشتریان ذی نفعان پاسخگو باشند که مدل های تعالی سازمانی به عنوان ابزاری قوی برای سنجش میزان موفقیت وپیشرفت در سازمان های مختلف به کار گرفته می شوند لذا استفاده از مدلی که فرآیندهای سازمانی سیستماتیک و فراگیر دارد، ارزیابی را مبتنی بر واقعیت انجام می دهد و نقاط قوت و زمینه های بهبودپذیر فراهم می آورد در سنجش عملکرد مؤسسات آموزش عالی امری ضروری و اجتناب ناپذیر می باشد.(صفایی فخری و جلال وندی،1389)
1-4. اهداف تحقیق:
الف) هدف کلی تحقیق: بررسی راهکارهای گسترش نوآوری در آموزش عالی بر مبنای مدل مالکوم بالدریج
1-4-1. اهداف جزئی تحقیق
1- شناسایی و معرفی راهکارهای گسترش نوآوری براساس نقش رهبر در دانشگاه ایلام
2- شناسایی و معرفی راهکارهای گسترش نوآوری براساس نقش برنامه ریزی راهبردی در دانشگاه ایلام
3- شناسایی و معرفی راهکارهای گسترش نوآوری براساس نقش تمرکز بر دانشجویان در دانشگاه ایلام
4- شناسایی و معرفی راهکارهای گسترش نوآوری براساس نقش سنجش،تحلیل و مدیریت دانش در دانشگاه ایلام
5- شناسایی و معرفی راهکارهای گسترش نوآوری براساس نقش تمرکز بر اعضاء هیات علمی در دانشگاه ایلام
6- شناسایی و معرفی راهکارهای گسترش نوآوری براساس نقش مدیریت فرآیندها در دانشگاه ایلام
7- شناسایی و معرفی راهکارهای گسترش نوآوری براساس نقش نتایج عملکرد سازمانی در دانشگاه ایلام
1-5. سوالات تحقیق:
سوالات تحقیق (برمبنای مدل بالدریج)
1- راهکارهای گسترش نوآوری در دانشگاه ایلام بر اساس نقش رهبر چه می باشد؟
2- راهکارهای گسترش نوآوری در دانشگاه ایلام بر اساس نقش برنامه ریزی راهبردی چه می باشد؟
3- راهکارهای گسترش نوآوری در دانشگاه ایلام بر اساس نقش تمرکز بر دانشجویان چه می باشد؟
4- راهکارهای گسترش نوآوری در دانشگاه ایلام بر اساس نقش سنجش ،تحلیل و مدیریت دانش چه می باشد؟
5- راهکارهای گسترش نوآوری در دانشگاه ایلام بر اساس نقش تمرکز بر اعضاء هیات علمی چه می باشد؟
6- راهکارهای گسترش نوآوری در دانشگاه ایلام بر اساس نقش مدیریت فرآیندها چه می باشد؟
7- راهکارهای گسترش نوآوری در دانشگاه ایلام بر اساس نقش نتایج عملکرد سازمانی چه می باشد؟
1-6. تعریف اصطلاحات و متغیرهای تحقیق:
نوآوری: واژه ی نوآوری در لاتین 6 به معنای عملیاتی شدن و به مرحله اجرا درآمدن اندیشه های نو می باشد از این دیدگاه نوآوری به معنی خلاقیت یعنی به عنوان شکل اجرائی شده وتحقیق یافته خلاقیت ذهنی دانست.
نوآوری فرآیند هدایت شده ی طرح ایده های جدید، دانش جدید در باب تولیدات و خدمات یک سازمان است و به طور کلی نوآوری عبارت است از «خلاقیت متجلی شده و به مرحله ی عمل رسیده یعنی اندیشه ی خلاق تحقق یافته فرآیند کسب اندیشه ای خلاق و تبدیل آن به محصول، خدمت و یا یک روش عملیاتی مفید است» ( حاتمی و مهدوی، 1387).
نوآوری عبارت است از تغییری معنی دار که به بهبود خدمات و فرآیندهای سازمانی و ایجاد ارزش های جدید برای ذینفعان سازمانها پردازد وبر دستیابی به ابعاد جدید تمرکز دارد. ( لبانی مطلق، 1387)
مدل مالکوم بالدریج: این مدل یکی از مهم ترین مدل های تعالی سازمانی است که ابتدا برای افزایش رقابت بین شرکت های تولیدی آمریکا در دهه ی 1980 ایجاد شده بود. مدل به مرور تکامل یافته و به منظور تعالی عملکرد در سطح جهانی تعریف شده است. امروزه این مدل با دو کاربرد مختلف آموزشی و بهداشت و درمان وجود دارد که توسط اکثر کشورها مورد استفاده قرار می گیرد.
بخش آموزشی این مدل ابزار جامعی برای مؤسسات آموزشی به شمار می رود تا بتوانند به صورت سیستماتیک عملکرد خود را بهبود ببخشند به عبارت دیگر این مدل ساختار جامعی را برای مؤسسات آموزشی به منظور تنظیم رسالت، چشم انداز، ارزش ها، اهداف و چالش های راهبردی همراه با منابع ضروری برای بهبود بلند مدت فراهم می کند. ( سهرابی و دیگران، 1388)
ارزش ها و مفاهیم اصلی معیار تعلیم و تربیت در مدل مالکوم بالدریج در هفت طبقه تنظیم و مجسم شده است: 1- رهبری 2- برنامه ریزی راهبردی 3- تمرکز بر دانشجویان، ذینفعان و بازار 4- سنجش تحلیل و مدیریت دانش 5- تمرکز بر اعضاء هیأت علمی دانشکده 6- مدیریت فرآیند 7- نتایج عملکرد سازمانی( شرفی، 1387)
1-7. معیارهای هفت گانه مدل تعالی بالدریج
1-7-1. معیار یک (رهبری)
رهبران متعالی آرمان و مأموریت سازمان را تدوین و دستیابی به این اهداف را تسهیل می کنند. رهبر یک سازمان ارزش ها و سیستم مورد نظر برای موفقیت پایدار سازمان را ایجاد کرده و با عمل و رفتر مناسب خود آنها را به اجرا در می آورندهر زمان که در سازمان تغییر و تحولاتی رخ دهد در مقاصد ثبات داشته و در زمان مقتضی قادر هستند جهت گیری سازمان را تغییر داده و کارکنان را به پیروی از آن ترغیب کنند
1-7-2. معیار دو (خط مشی و استراتژی)
سازمان های متعالی اهداف و مأموریت خود را از طریق تنظیم و تدوین یک استراتژی که متمرکز بر منابع ذینفعان و با در نظر گرفتن بازار و بخشی که در آن فعالیت می کنند به اجرا در می آورند به عبارتی اهداف، برنامه ها وراهکارها و نیز فرآیندهای یک سازمان به منظور تحقق بخشیدن به استراتژی ها تدوین و اجرا می شوند.
1-7-3. معیار سه ( تمرکز بر دانشجویان، ذینفعان و بازار)
سازمان های متعالی مشارکت ها وهمکاری های بیرونی، تأمین کنندگان و منابع داخلی خود را به منظور پشتیبانی از خط مشی و استراتژی و اجرای اثربخش فرآیندها و برنامه هایشان مدیریت می کنند به عبارتی شناسائی فرصت های کلیدی برای شراکت های سازمانی در راستای برنامه ها، استراتژی و مأموریت سازمان و نیز شکل دهی مشارکت ها به منظور ایجاد ارزش افزون و ایجاد و حمایت از تفکر نوآور و خلاق از طریق به کارگیری مشارکت ها به منظور ایجاد ارزش افزون و ایجاد و حمایت از تفکر نوآور و خلاق از طریق به کارگیری مشارمت ها در حیطه ی این معیار قرار می گیرد.
1-7-4. معیار چهارم (اندازه گیری، آنالیز و مدیریت دانش)
مدیریت دانش و اطلاعات یکی از اصول کلیدی در دستیابی یک سازمان به تعالی به پیشرفت است به عبارتی استفاده از فناوری در حمایت از بهبود، شناسائی نیازهای اطلاعاتی و دانش یازمان ، بهره گیری از فناوری اطلاعات در حمایت از ارتباطات درون سازمانی و مدیریت دانش و اطلاعات در حیطه این معیار قرار می گیرد.
1-7-5. معیار پنج ( تمرکز بر نیروهای کاری)
سازمان های موفق تمامی توان کارکنان خود را در سطح فردی، تیمی و سازمانی اداره کرده، توسعه بخشیده از آن بهره می گیرند. این سازمان ها عدالت و برابری را ترویج کرده. کارکنان را در امور مشارکت داده و به آنان تقویض اختیار می کنند، به کارکنان خود توجه کرده، ارتباط برقرار ساخته و آنها را مورد تشویق و تقدیر قرار می دهند که در آنها انگیزه و تعهد برای استفاده از مهارت و دانش خود در جهت منافع سازمانی ایجا شود.
1-7-6. معیار شش (مدیریت فرآیندها)
هر سازمان فرآیندهای خود را به منظور کسب رضایت کامل و ایجاد ارزش فزاینده برای مشتریان و سایر ذینفعان طراحی نموده، مدیریت کرده و بهبود می بخشد.
1-7-7. معیار هفت (نتایج)
سازمان های متعالی به طور فراگیر نتایج مهم مرتبط با عناصر اصلی خط مشی و استراتژی را اندازه گیری کرده و به آنها دست می یابند که مشخص می گردد که سازمان در ارتباط با عملکرد برنامه ریزی شده خود چه نتایجی بدست می آورد. موفقیت، حجم، عملکرد فرآیند، استهلاک، هزینه های نگهداری و تعمیرات، هزینه های پروژه، میزان اعتبار، ساختمان وتجهیزات، تکنولوژی( سهرابی و دیگران، 1388)
1-8. تعاریف عملیاتی تحقیق
1-8-1. معیار رهبری
این معیار در تحقیق حاضر به وسیله سوالات 1تا 4 پرسشنامه سنجیده شده که هر سوال شامل چهار شاخص یا گزینه می باشد و از پاسخگو خواسته می شود موارد یاد شده را بر حسب اهمیت از 1تا 4 اولویت بندی نمایدو سپس ما از طریق میانگین رتبه ای فریدمن مهم ترین موارد از میان گزینه های مربوط به معیار رهبری را به دست آورده ایم.
1-8-2. معیار برنامه ریزی راهبردی
این معیار در تحقیق حاضر به وسیله سوالات 5 تا 8 پرسشنامه سنجیده شده که هر سوال شامل چهار شاخص یا گزینه می باشد و از پاسخگو خواسته می شود موارد یاد شده را بر حسب اهمیت از 1تا 4 اولویت بندی نمایدو سپس ما از طریق میانگین رتبه ای فریدمن مهم ترین موارد از میان این گزینه های مربوط به معیار برنامه ریزی راهبردی را به دست آورده ایم.
1-8-3. معیار تمرکز بر دانشجویان
این معیار در تحقیق حاضر به وسیله سوالات 9 تا 12 پرسشنامه سنجیده شده که هر سوال شامل چهار شاخص یا گزینه می باشد و از پاسخگو خواسته می شود موارد یاد شده را بر حسب اهمیت از 1تا 4 اولویت بندی نمایدو سپس ما از طریق میانگین رتبه ای فریدمن مهم ترین موارد از میان این گزینه های مربوط به معیار تمرکز بر دانشجویان را به دست آورده ایم.
1-8-4. معیار سنجش،تحلیل و مدیریت دانش
این معیار در تحقیق حاضر به وسیله سوالات 13 تا 16 پرسشنامه سنجیده شده که هر سوال شامل چهار شاخص یا گزینه می باشد و از پاسخگو خواسته می شود موارد یاد شده را بر حسب اهمیت از 1تا 4 اولویت بندی نمایدو سپس ما از طریق میانگین رتبه ای فریدمن مهم ترین موارد از میان این گزینه های مربوط به معیار سنجش،تحلیل و مدیریت دانش را به دست آورده ایم.
1-8-5. معیار تمرکز بر اعضاء هیات علمی
این معیار در تحقیق حاضر به وسیله سوالات 17 تا 20 پرسشنامه سنجیده شده که هر سوال شامل چهار شاخص یا گزینه می باشد و از پاسخگو خواسته می شود موارد یاد شده را بر حسب اهمیت از 1تا 4 اولویت بندی نمایدو سپس ما از طریق میانگین رتبه ای فریدمن مهم ترین موارد از میان این گزینه های مربوط به معیار تمرکز بر اعضاء هیات علمی را به دست آورده ایم.
1-8-5. معیار مدیریت فرآیندها
این معیار در تحقیق حاضر به وسیله سوالات 21 تا 24 پرسشنامه سنجیده شده که هر سوال شامل چهار شاخص یا گزینه می باشد و از پاسخگو خواسته می شود موارد یاد شده را بر حسب اهمیت از 1تا 4 اولویت بندی نمایدو سپس ما از طریق میانگین رتبه ای فریدمن مهم ترین موارد از میان این گزینه های مربوط به معیار مدیریت فرآیندها را به دست آورده ایم.
1-8-6. معیار نتایج عملکرد
این معیار در تحقیق حاضر به وسیله سوالات25 تا 28 پرسشنامه سنجیده شده که هر سوال شامل چهار شاخص یا گزینه می باشد و از پاسخگو خواسته می شود موارد یاد شده را بر حسب اهمیت از 1تا 4 اولویت بندی نمایدو سپس ما از طریق میانگین رتبه ای فریدمن مهم ترین موارد از میان این گزینه های مربوط به معیار نتایج عملکرد را به دست آورده ایم.

فصل دوم
پیشینه تحقیق

پیش درآمد فصل دوم
در فصل پیش رو مروری خواهیم داشت بر تاریخچه مطالعات تجربی و مدونی که در ارتباط با خلاقیت تا به امروز مطرح گردیده است و نیز نگاهی خواهیم داشت بر تعدادی از مدل های مشابه و نزدیک به مدل مالکوم بالدریج که موضوع تحقیق حاضر بر مبنای آن شکل گرفته است و در حقیقت با این کار گذری خواهیم داشت بر سایر مدل های تعالی عملکرد و ارزیابی کیفیت موجود در حال حاضر و نیز گذشته.
در این فصل علاوه بر بررسی و مطالعه ادبیات تحقیق پیشینه و تاریخچه موضوع مورد مطالعه را نیز بررسی کرده و در واقع با مطالعه کارهای مشابه با تحقیق حاضر جایگاه و ادامه مسیر را خواهیم یافت .ضرورت انجام این کار و تدوین چنین فصلی که در آن ادبیات و پیشینه موضوع مورد بحث و بررسی قرار می گیرد نیز همین است.
نگارش فصل دوم و بررسی تاریخچه نظری و تجربی یک موضوع مانند چراغی راهنما ادامه مسیر را برای محقق فراهم آورده که در واقع در مرحله اول از دوباره کاری و رفتن راهی که دیگران پیموده اند پرهیز کنیم و در مرحله بعد با آگاهی از کارها و فعالیت های دیگران پنجره جدیدی را به سوی عالم علم و دانش باز کنیم و در این راستا پا به مرحله ای بگذاریم که تا کنون کسان دیگر نگذاشته اند و یا شاید به نتیجه مطلوب نرسیده اند.
مدل مالکوم بالدریج
با گذشت قریب به سه دهه از تولد جایزه دمینگ در ژاپن صاحبان صنایع، مدیران بنگاه های اقتصادی و دولتمردان آمریکا به تدریج دریافتند که توانائی رقابتی آن ها در مقابل ژاپن تحلیل رفته و یکی پس از دیگری بازارهای محصولات آمریکائی به دست ژاپنی ها تسخیر می گردد. آن ها به وضوح مشاهده کردند که علیرغم ضرورت توجه به کیفیت جهت استمرار سبک و کار در سطحی بالاتر حضور موفق در بازار رقابت جهانی تأکید مکرر بر کیفیت در شرکت های آمریکائی آن چنان تداوم نداشته است دلیل این امر نیز عدم اعتقاد مدیران به موضوع کیفیت و یا عدم اطلاع از نحوه یا اقدام در این زمینه می باشد.
پس از انتشار مقاله ای تحت عنوان« چرا ژاپن می تواند ما نمی توانیم؟ » بررسی ها و مطالعات فراوانی انجام گرفت. در همین زمان مالکوم بالدریج وزیر وقت بازرگانی آمریکا پیشنهاد تأسیس جایزه ای را به کنگره‌ی آمریکا ارائه نمود که نهایتاً در سال ۱۹۸۷ به عنوان یک قانون و به یاد مالکوم بالدریج که فوت کرده بود جایزه مالکوم بالدریج تأسیس و از سال ۱۹۸۸ به سازمان های پیشرو متعالی در بخش صنعت و خدمات و از سال ۱۹۹۹ به سازمان های فعال در بخش های بهداشت و آموزش اهداء شد.
این مدل به طور عمده برای سرگروه مؤسسات تجاری، آموزشی و بهداشتی و درمانی طراحی شده است که اهداف اصلی آن در آمریکا به شرح زیر می باشد
– کمک به بهبود عملکرد سازمان ها و افزایش توانمندی های آنان
– کمک رسانی به برقراری ارتباط مناسب میان شرکت های آمریکائی و انعکاس و اطلاع رسانی شرکت های موفق میان سایرین به منظور معرفی بهترین ها و افزایش انگیزه رقلبتی میان سازمان ها.
– ایجاد ابزارهای مدیریتی برای مدیریت بهتر عملکرد ها، برقراری آموزش ها و نظام های برنامه ریزی( حسن زاده،۱۳۸٩)
معیارهای مدل مالکوم بالدریج تا حد بسیار زیادی با فلسفه ی کیفیت دمینگ همخوانی دارد و کمیته ی انتخاب کنندگان این جایزه معتبر آمریکائی دقت و توجه خود را بر هفت زیر مجموعه زیر معطوف می دارند. ۱- رهبری ۲- طرح ریزی استراتژیک ۳- مشتری و بازارمداری ۴- جریان و تحلیل اطلاعات ۵- مدیریت و منابع انسانی ۶- مدیریت فرآیند ۷- نتایج کسب و کار سازمان(همان منبع)
نگاهی بر مدل کانجی
ساختار سیستم تعالی کسب و کار کانجی به میزان قابل توجهی به عوامل بحرانی موفقیت وابسته اند که عبارتند از : تعداد محدودی از عوامل یا حوزه ها که به شرط رضایت بخش بودن نتایج آن ها عملکرد موفقیت آمیز سازمان تضمین شده خواهد بود. نقش این عوامل در مدل هرمی کانجی به خوبی لحاظ گردیده به نحوی که با مدل مفهومی تعالی کسب و کار سازگاری دارد.
با توجه به اصول کلی و مفاهیم محوری این مدل برای آن دو ساختار مجزا تدوین گردیده است:
۱- مدل تعالی کسب و کار: که به سنجش عملکرد سازمانی از منظر ذینفعان داخلی اختصاص دارد.
۲- کارت امتیاز تعالی: عملکرد سازمان از نقطه نظر ذینفعان خارجی را مورد بررسی قرار می دهد.
هر دو مدل کانجی و بالدریج به طور تلویحی موجب ارتباط بین عناصر مدیریت کیفیت جامع و نتایج می گردد.
سیستم سنجش تعالی کسب و کار کانجی بر خلاف سایر سیستم های سنتی به جای پرداختن به یک نگرش سیستمی ناقص درباره ی عملکرد موجبات دستیابی به درجه بالاتری از یکپارچگی و وحدت رویه را فراهم می سازد. ضمناً یک روش شناسی بسیار دقیق را مورد استفاده قرار می دهد که امکان تخمین همزمان کلیه پارامترهای مدل را می دهد بنابراین مدل کانجی یک رویکرد کل گرا و فراگیر است.
اگرچه فرآیند ارزیابی عملکرد در این مدل می تواند اشکال متفاوتی داشته باشد. ضرورتاً کمی بوده و درآن پرسش نامه ها نقش کلیدی در اندازه گیری عملکرد دارند .هر چند در پاره ای از اوقات از سایر تکنیک های خود ارزیابی مانند کارگاه، نمودار ماتریسی، پروفرماد شبیه سازی برای تأیید نمودن مقدیر عملکرد به دست آمده استفاده می گردد. ( افشار، ۱۳۹٠)
نگاهی بر مدل تعالی عملکرد EFQM
در بین مدل های تعالی عملکرد مدل« بنیاد اروپایی مدیریت کیفیت» یا EFQM معروف ترین مدل می باشد که بیش از ۲٠٠٠٠ سازمان در اروپا از این مدل استفاده کرده اند. کار طراحی این مدل از سال ۱۹۸۹ آغاز و در سال ۱۹۹۱ معرفی گردید.( نجمی و حسینی،۱۳٨۸)
مفاهیمی که در این مدل بر آن ها بنا شده است عبارتند از:
الف)معیارهای توانمندی سازمان:
۱- رهبری
۲- خط مشی استراتژی
۳-کارکنان
۴- مشارکت ها و منابع
۵- فرآیندها
ب) نتایج:
۱- نتایج مشتری
۲- نتایج کارکنان
۳- نتایج جامعه
۴- نتایج کلیدی عملکرد
هر یک از عوامل فوق شامل لیست چک هائی است که مانند ممیزی کیفیت نمراتی را به خود اختصاص ی دهند ممیزهای مدل یاد شده با طرح سؤالات مرتبط با هر یک از عوامل و مشاهده سوابق و اختصاص امتیاز نسبت به ارزیابی مدل اقدام می کنند.

دسته بندی : پایان نامه ارشد

پاسخ دهید